Brandweer Nederland vliegt met drones

Drones kunnen de brandweer effectief helpen bij het opsporen, monitoren en bestrijden van branden. Het project ‘Vliegen met drones’ is onlangs succesvol afgerond. Op dit moment vliegen er vier veiligheidsregio’s met de drone, daarmee is er een landelijk dekkend netwerk.

Waarom zijn drones een belangrijk speerpunt van het specialisme Logistiek en ondersteuning bij GBO-SO? “Een drone levert een schat aan informatie op over een incident. Vanuit de lucht kunnen we veel zien. Zo kunnen we nu met de ‘Sniffer’drone door de rookwolken vliegen en stoffen die vrijkomen tijdens brand meten. Dit is waardevolle informatie voor bijvoorbeeld het meetplan. Op basis daarvan kan je in een woonwijk bijvoorbeeld heel snel uitsluiten of de lucht gevaarlijk is of niet”, aldus Mark Bokdam, kwartiermaker van het project. “We kunnen de drone ook inzetten om brandonderzoekers te helpen bij het vinden van de oorzaak van de brand. Een drone is inzetbaar voor het opsporen, bestrijden en monitoren van branden. Kortom, de mogelijkheden zijn oneindig en het is zeker een waardevolle toevoeging als het gaat om landelijke logistiek en ondersteuning bij incidenten”, verduidelijkt Bokdam.

Landelijke wetgeving
Als een drone beroepsmatig wordt ingezet dan moet het aan allerlei landelijke wetten en regelgeving voldoen. Dit is nu vanuit het project ‘Vliegen met drones Brandweer Nederland’ (een van de projecten van het landelijke programma GBO-SO en daarbij ook de Uitvoeringsagenda Brandweerzorg) in een keer voor alle korpsen in Nederland geregeld.

“Er zijn heel wat stappen gezet en er is veel bereikt. In 2013 begonnen Veiligheidsregio Twente en Midden- en West-Brabant met het testen van het dronesysteem en werden we al snel enthousiast over de mogelijkheden bij de brandweer”, verklaart Bokdam.

Domper
Een domper was het dan ook, toen er landelijk een verbod kwam op beroepsmatig vliegen met onbemande luchtvaartobjecten. Bokdam: “Door in gesprek te gaan met het Ministerie en de Inspectie Leefomgeving en Transport kregen we in 2015 toch een vergunning om vanuit de brandweer te mogen vliegen met een drone. Met daarbij ontheffingen die passend zijn bij ons werk. Zo mag de brandweer ook vliegen boven gebouwen en grote mensenmassa’s. Wel moeten we aan een aantal eisen en wetten voldoen: een goed veiligheidsmanagementsysteem, een vliegorganisatie em operationeel handboek

24/7 vliegen
Wij hebben ons ingezet om dit landelijk voor alle korpsen te regelen. Sinds mei 2018 hebben wij ook een vergunning om ’s nachts te vliegen. Een belangrijke mijlpaal want dit betekent dat wij nu in staat zijn om 24/7 te vliegen. Alleen als de weersomstandigheden slecht zijn, kan er niet gevlogen worden. Dit is bij hagel en wind harder dan windkracht 5″, verduidelijkt Bokdam.

Intentieovereenkomst
Een andere mooie stap is de intentieovereenkomst met Defensie en de Nationale Politie. We draaien op dit moment een intensief programma waarin we samenwerken en kijken hoe we elkaar het beste kunnen helpen en onze krachten kunnen bundelen. “We zijn nu bezig met de laatste stap: de beleidslijn om de vliegorganisatie te formaliseren. Als de beleidslijn vastgesteld is door de Raad Brandweer Commandanten (RBC) wordt er eind september 2019 een oprichtingsdocument ondertekend door IJle Stelstra, directeur IFV, Stephan Wevers, voorzitter van de RBC en Diemer Kransen, portefeuillehouder Informatievoorziening en Drones. Na ondertekening van dit oprichtingsdocument hebben we formeel een vliegorganisatie binnen Brandweer Nederland en hebben we voldaan aan alle bestuurlijke randvoorwaarden om met drones te mogen werken”, aldus Bokdam.

Eind 2020 op volle sterkte
Op dit moment vliegen er vier veiligheidsregio’s met de drone, daarmee hebben wij een landelijk dekkend netwerk. Dit zijn Twente, Midden- en West Brabant, Haaglanden en Rotterdam-Rijnmond. Daar komen nog vier regio’s bij: Groningen in samenwerking met Drenthe en Friesland, Gooi en Vechtstreek, Noord-Holland Noord en Zuid-Limburg. Het doel is dat eind 2020 de vliegorganisatie op volle sterkte is. Dat de acht landelijke droneteams volledig opgeleid en operationeel zijn. Als dit rond is, dan is het 24/7 mogelijk om binnen een uur een drone in te zetten. Bokdam: “In Europa zijn wij het eerste land waarbij een vergunning voor de inzet van drones bij de brandweer landelijk is geregeld. Zelfs in Amerika is dat nog niet zo. Ik ben trots op onze mensen, op waar we nu staan en wat er allemaal al bereikt is. Daarnaast is er veel interesse in de mogelijkheden rondom drones vanuit bijvoorbeeld de kustwacht bij het zoeken naar drenkelingen, waterschappen rondom dijkbewaking en ook de douane kijkt bijvoorbeeld mee. Het is mooi dat wij onze kennis en ervaring kunnen delen. Iedere regio heeft een specialisme en iedereen helpt elkaar. Als er bijstand van een drone wordt gevraagd, dan worden daar geen kosten voor gerekend. Solidariteit vinden wij erg belangrijk en dat is ook waar het bij het programma GBO-SO om draait. We helpen elkaar graag door onze krachten te bundelen. Daarbij is het leuk om te weten dat de drone al meer dan 100 keer is ingezet. Rotterdam-Rijnmond vliegt zelfs bijna dagelijks met drones bij incidenten.”