De bouw- en installatiesector slagen er nog onvoldoende in om zich consequent aan alle normen en richtlijnen voor brandveiligheid te houden. Digitale tools kunnen een oplossing zijn om planning, werkprocessen en inspecties te monitoren en aan te sturen. Bovendien kunnen ze alle relevante informatie voor iedereen toegankelijk en verifieerbaar maken. Jesper de Vries, country manager van PlanRadar in Nederland, legt uit hoe dergelijke tools werken en een bijdrage kunnen leveren aan de verbetering van de brandveiligheid van gebouwen.
In ons land hebben grote incidenten in de afgelopen twee decennia zoals de brand in café ’t Hemeltje in Volendam, de vuurwerkramp in Enschede en de branden bij Chemiepack en Shell in Moerdijk tot nieuwe inzichten geleid als het gaat om brandveiligheid. Desondanks heeft de overheid pas recent de richtlijnen voor brandveiligheid aangescherpt en worden deze gefaseerd ingevoerd.
IT-tools
Los van de concrete, nieuwe richtlijnen is de verantwoordelijkheid voor brandveiligheid de afgelopen jaren steeds meer bij ontwerpers, aannemers en eigenaren van gebouwen komen te liggen. Zij moeten wettelijk aantonen dat een gebouw veilig is. Hoewel dat voor de bouw-, de installatie- en de vastgoedsector misschien vervelend is, is het goede nieuws voor hen dat er inmiddels een aantal interessante IT-tools op de markt beschikbaar is. Deze kunnen de processen stroomlijmen en ervoor zorgen dat de installaties, controles en inspecties conform de regels worden uitgevoerd, zodat de (brand)veiligheid gewaarborgd is. Bovendien kunnen zij daardoor in geval van een incident beschikken over waterdichte logboeken.
Digitale tijdlijn
De deadlines, de hoge werkdruk en de krappe marges kunnen in de bouw ten koste gaan van de zorgvuldigheid en de kwaliteit van de werkzaamheden. Ook op het gebied van de brandveiligheid, omdat dan wellicht niet alle brandveiligheidscontroles goed en accuraat worden uitgevoerd. Een gebrek aan structuur en heldere procedures voor de uitvoering van taken zorgt bij een ongeval ook voor onduidelijkheid over de verantwoordelijkheid van aannemer of onderaannemer. Dat wordt vaak nog verergerd door een inconsistente en onduidelijke documentatie op papier. Het ideaalbeeld – een digitale tijdlijn met elke beslissing en actie tijdens het bouwtraject – is vaak nog ver te zoeken.
Maar realiseren van toezicht op rapportages en op naleving van regels is al lang niet meer zo complex. Met behulp van digitale platforms en apps kan personeel op de bouwplaats nu eenvoudig vastleggen dat het werk volgens de juiste procedures en normen is uitgevoerd. Omdat de tools op alle mogelijke devices zoals notebooks, tablets en smartphones werken, is de gebruiksvriendelijkheid gegarandeerd. Ook door projectontwikkelaars, eigenaren en gebouwbeheerders mag het voordeel van deze technologie niet worden onderschat. In het geval dat er bewijs geleverd moet worden, is een digitaal fraudebestendig logboek compleet met data en tijdstempels direct beschikbaar.
Sneller en nauwkeuriger
Een ander voordeel van digitale bouwtechnologie is het vermogen om de efficiëntie van rapportages te verbeteren. Juist deze werkzaamheden lopen vaak het risico op vertragingen als gevolg van tijdsdruk en verouderde werkmethoden. Digitale replica’s van werkformulieren kunnen worden geüpload, zodat informatie door gekwalificeerde experts snel en nauwkeurig op de locatie kan worden ingevoerd. Deze manier van werken is veel sneller en nauwkeuriger dan het invoeren van informatie in tekstverwerkings- of spreadsheetprogramma’s. De kans op menselijke fouten bij invoeren en verwerken van handgeschreven notities is immers veel groter. Het betekent ook dat rapporten zonder dubbel werk kunnen worden gegenereerd. Daardoor zijn logboeken betrouwbaar en kan er eenvoudig een tijdlijn van acties worden opgesteld. QSHE-managers kunnen inspectieformulieren zelfs vanuit kantoor bijwerken en nieuwe velden creëren, zodat teams eenvoudig op meerdere locaties tegelijk kunnen werken. Wanneer er nieuwe richtlijnen of werkprocessen worden ingevoerd, kunnen ze in principe de volgende dag al in de IT-tools operationeel gemaakt worden.
BIM omarmen
Aangezien steeds meer bouwbedrijven eisen dat projecten modelgebaseerd zijn om binnen een BIM-omgeving te kunnen werken (BIM: bouwwerkinformatiemodel), is on-site toegang tot 2D- of 3D-plannen via digitale tools ook een voordeel. Directe toegang tot betrouwbare informatie over de planning, het ontwerp en de constructie van een gebouw is essentieel als bouwbedrijven ervoor willen zorgen dat de voorschriften, normen en andere vereisten van belanghebbenden op het gebied van brandveiligheid kunnen worden nageleefd. Digitale tools bieden vaak ‘ticketingsystemen’ die precies kunnen aangeven waar het werk in het BIM-model moet worden beheerd en ze bieden ook de mogelijkheid om taken en werkzaamheden aan specifieke leden van een team toe te wijzen.
Werken in de cloud
Cloudtechnologie biedt de betrokkenen de mogelijkheid om met een druk op de knop toegang te krijgen tot alle belangrijke documentatie, ook op afstand. Zeker bij het beheer van meerdere projecten kunnen digitale tools een integraal overzicht bieden van alle projecten door toegang te geven tot actuele informatie over veiligheidsinspecties. Met de juiste machtigingen kunnen projectmanagers controleren of het werk is uitgevoerd, zonder fysiek aanwezig te hoeven zijn. Dat versnelt niet alleen de werkzaamheden, maar deze manier van werken heeft ook voordelen voor het milieu omdat er minder tijd wordt besteed aan het reizen van locatie naar locatie.
‘Ongestructureerde’ informatie
De opkomst van digitaal bouwen gaat gepaard met een groeiende hoeveelheid data. Die zijn van cruciaal belang voor succes, want bedrijven willen weten hoe ze ervoor staan. Wat werkt en wat niet, wat doen ze goed en wat kunnen ze verbeteren? In de bouw wordt nog weinig gebruik gemaakt van ‘ongestructureerde’ informatie. Data uit spreadsheets kunnen gemakkelijk worden geanalyseerd en opgeslagen, maar informatie in de vorm van e-mails, sms-berichten en afbeeldingen is minder eenvoudig te verzamelen en te analyseren.
Toch is vastleggen, lezen en begrijpen van dergelijke informatie cruciaal om de brandveiligheid te verbeteren. Digitale tools die berichten, afbeeldingen in apps en video opnemen, helpen om een completer beeld te krijgen van projecten. Belangrijker nog: ze zijn een nieuwe stap in de richting van de digitale tijdlijn, die een compleet inzicht geeft in de gesprekken en beslissingen die plaatsvonden tijdens de uitvoering van een bouwproject.
Verbeteren informatie-uitwisseling
Steeds meer teams worden zich bewust van de aantrekkelijke mogelijkheden van IT-tools om de informatie-uitwisseling te verbeteren. Met behulp van berichten kunnen teams gemakkelijk samenwerken, iedereen op de hoogte houden en realtime updates geven. Berichten helpen ook bij het delegeren van taken en het toewijzen van verantwoordelijkheden, zodat er geen verwarring is over wie wat moet doen. Deze manier van werken kan ook een voordeel zijn voor het personeel, omdat taken en werkzaamheden zo sneller en beter uitgelegd kunnen worden. Daarnaast leveren afbeeldingen en video’s fotografisch bewijs voor de correcte afronding van taken en ondersteunen ze de kwaliteitsborging.
Geen excuses meer
Met de nieuwe regels voor brandveiligheid zitten bedrijven die al de nodige maatregelen genomen hebben in een sterkere positie om klanten een product te bieden dat aan de strengere regelgeving voldoet. Invoeren van nieuwe en verbeterde werkmethoden kost tijd en voor bedrijven geldt: hoe eerder ze beginnen, hoe beter. Door nu al het gebruik van digitale tools aan te moedigen krijgen bedrijven de tijd om de beste tools te kiezen, deze in hun dagelijkse routine te integreren en eventuele problemen tijdig op te lossen.
Maar behalve de extra veiligheidsvoordelen van deze aanpak, brengt een verdere introductie van digitale technologie nog een ander voordeel met zich mee: gemoedsrust. Een waterdichte registratie met bewijzen dat het werk naar beste vermogen en conform de regels is uitgevoerd, voorkomt vervelende juridische gevolgen. De ontwikkeling van de digitale technologie betekent dat professionals in de bouwsector eigenlijk geen excuses meer hebben voor werk dat niet aan de normen voldoet.
Dit artikel is tot stand gekomen in samenwerking met PlanRadar
