Nederland beschikt momenteel over ruim 9000 distributiecentra, met een totale oppervlakte van meer dan 40 miljoen vierkante meter. Tot 2023 worden naar verwachting nog zo’n 64 distributiecentra bijgebouwd. Uit recent onderzoek van de Nederlandse Arbeidsinspectie blijkt dat er in veel gevallen niet aan de veiligheidsvoorschriften wordt voldaan.
De ‘verdozing’ van het Nederlandse landschap neemt in hoog tempo toe. In Bleiswijk is recent een distributiecentrum gebouwd en in gebruik genomen van in totaal 140.000 m2. En op de Tweede Maasvlakte zelfs één van totaal 210.000 m2. De afgelopen twee coronajaren hebben beslist bijgedragen aan deze snelle ontwikkeling, want de groeiende verkoop via internet eist nu eenmaal verwerking en opslag in zulke enorme gebouwen.
Controle door de Arbeidsinspectie
In 2021 heeft de Nederlandse Arbeidsinspectie 200 distributiecentra gecontroleerd (Projectrapportage Distributiecentra, de Nederlandse Arbeidsinspectie), waarbij in 163 gevallen niet aan de voorschriften werd voldaan. Er werden 547 overtredingen geconstateerd, waarvan 28 als zeer ernstig werden omschreven. In 20 gevallen werd zelfs het werk stilgelegd. Het komt erop neer dat 4 van de 5 distributiecentra onveilig genoemd kunnen worden.
Er werd onder andere onderzocht op arbeidsveiligheid (arbo-eisen), waarbij het aanrijdgevaar van personen in 215 gevallen als te hoog werd gerapporteerd. In vrijwel alle distributiecentra vinden zeer veel transportbewegingen plaats met heftrucks en reachtrucks. Tot grote hoogte worden pallets met goederen geplaatst en uitgenomen. De distributiecentra leveren meer dan 50% laaggeschoold werk, dat voor 50% door arbeidsmigranten wordt ingevuld, vaak met een flexibel contract (Studie DENC & Stec Groep 2022).
Op mezzanines of entresols worden werkzaamheden als verpakken en orderpicking verricht zonder afdoende bescherming tegen vallen, waarbij hoogten tot 9 meter worden genoemd. In het verleden hebben instortingen van palletstellingen plaatsgevonden door tekortkomingen, waaronder onvoldoende aanrijbeveiliging van de stellingen en overbelasting. Omvallen van stellingen kan bij onvoldoende verankering in de vloer voor een domino-effect zorgen. Zelfs dodelijke ongevallen hebben plaatsgevonden door vallende pallets met goederen.
Naast het directe aanrijdgevaar zoals in 215 gevallen geconstateerd door de Arbeidsinspectie, is ook de kwaliteit van de stellingen van belang. Verankering en aanrijbeveiliging is zeer belangrijk. Controle door een onafhankelijk deskundige is een oplossing van dit probleem In een goede risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) zou dit naar voren moeten komen. In 52 van de onderzochte distributiecentra ontbrak zo’n RI&E.
Zonnepanelen en warmtepompen
Opvallend aspect bij de onlangs gebouwde distributiecentra is de bijdrage aan de energietransitie. Zonnepanelen en warmtepompen spelen hierbij een grote rol. In geval van het complex op de Tweede Maasvlakte leveren 170.000 m2 zonnepanelen 25 Megawatt energie, goed voor 7000 huishoudens. Verder is er geen gasaansluiting, maar zorgt een warmtepomp voor de verwarming. Ook het complex in Bleiswijk beschikt over 28.000 zonnepanelen; 30 tot 50% van de opgewekte energie is voor eigen gebruik, de rest kan het net in.
Gevolgen voor de brandbeveiliging
De gebouwen worden in hoofdzaak verhuurd. Het vastgoed van de distributiecentra is dan niet het eigendom van de gebruiker. Het gebruik kan zeer divers zijn en varieert van de opslag en handling van kleding en retail, tot de opslag van vaten met gevaarlijke stoffen. Dit heeft uiteraard ook gevolgen voor de brandbeveiliging. Op maat gesneden sprinklerbeveiliging zou een uitstekende oplossing zijn, maar dient wel te passen bij het mogelijk wisselende gebruik in de toekomst.
Op maat gesneden sprinklerbeveiliging zou een uitstekende oplossing zijn
Gezien de door de Arbeidsinspectie geconstateerde tekortkomingen in de onderzochte distributiecentra lijkt er nog een lange weg te gaan. Herinspectie is de volgende stap.
Leo Porrio is freelance verslaggever
Volg Brandveilig op LinkedIn
Ontvang het laatste nieuws omtrent brandveiligheid!
Mis niets. Meld je aan en ontvang wekelijks onze nieuwsbrief. Ruim 7.500 vakgenoten gingen je al voor.
