Wat zijn de gevolgen van het Gebruiksbesluit voor de werkdruk en regelt het Gebruiksbesluit de gebruiksveiligheid van de gebouwen goed?
InterConcept B.V. heeft onlangs een onderzoek gehouden naar de gevolgen van het Gebruiksbesluit.
Het onderzoek omvatte tien vragen die bedoeld waren om te onderzoeken wat de gevolgen zijn van het Gebruiksbesluit voor de werkdruk, maar vooral ook om te bepalen of het Gebruiksbesluit de gebruiksveiligheid van de gebouwen goed regelt.
Wanneer komt het Gebruiksbesluit?
Het is nu alweer bijna twee jaar geleden dat het ministerie het Gebruiksbesluit introduceerde. De bedoeling was dat deze landelijke en uniforme wetgeving per 1 januari 2007 van kracht zou worden.
Vooralsnog staat het Gebruiksbesluit voor medio 2008 op de agenda. Intern wordt gesproken over 1 oktober 2008, maar ook 1 januari 2009 is genoemd.
Uit het onderzoek blijkt dat 60% kiest om het Gebruiksbesluit gelijktijdig vast te stellen met de WABO (Wet Administratieve Bepalingen Omgevingsrecht). De overige 40% kiest ervoor om het Gebruiksbesluit zo snel mogelijk vast te stellen.
Van de respondenten geeft 73% aan dat er te weinig informatie over het Gebruiksbesluit wordt gegeven. Dit is wel opvallend gezien de korte termijn waarop gemeenten en brandweer met het Gebruiksbesluit moeten gaan werken. De kennis die wordt opgedaan, wordt door 67% verkregen via artikelen in vakbladen en de rest wordt via een cursus opgedaan. 60% geeft aan dat er, vóórdat het Gebruiksbesluit wordt vastgesteld, eerst behoefte is aan scholing. De overige 40% geeft aan met de huidige kennis aan de slag te kunnen met de nieuwe wetgeving.
Lastenverlichting
Het Gebruiksbesluit is in het leven geroepen naar aanleiding van bezwaren uit het bedrijfsleven. Horeca Nederland en VNO-NCW hebben gelobbyd om het voor horecaondernemers ‘gemakkelijker’ te maken. Technisch is het Gebruiksbesluit nagenoeg gelijk aan die in de Model bouwverordening, zodat de overgang beleidsneutraal is. VROM gaat wel het aantal gebruiksvergunningplichtige bouwwerken met 80% verminderen, door gebouwen waarin meer dan 50 personen tegelijk verblijven niet meer gebruiksvergunningplichtig maar meldingsplichtig te maken.
Gevraagd werd of de wijziging ten koste gaat van de brandveiligheid van deze gebouwen. Dit wordt door het merendeel ontkent. 34% steunt deze stelling en ruim 53% zegt dat de verantwoordelijkheid bij de ondernemer moet liggen. Slechts één deelnemer aan het onderzoek geeft aan dat de gebruiksvergunning/melding de brandveiligheid niet verhoogt.
Wel zijn de deelnemers van het onderzoek er redelijk zeker van dat de lastenverlichting voor de ondernemers anders zal uitpakken dan VROM hoopt. 87% is van mening dat de gebruiksmelding geen administratieve winst oplevert, omdat voor deze melding toch een formulier en tekeningen moeten worden ingediend.
Gebruiksmelding
Nadeel voor de gemeente is dat er voor de gebruiksmelding geen leges kunnen worden geïnd. Toch zegt 20% dat alle gebruiksmeldingen die worden ingediend, op tijd zullen worden gecontroleerd en dat het gebrek aan legesinkomsten in geen geval een reden mag zijn om niet te controleren. 67% zegt dat het nog te onduidelijk is hoe deze gebruiksmelding zal worden gehandhaafd en dat er nog geen beslissing is genomen of alle gebruiksmeldingen gecontroleerd gaan worden. 13% van de deelnemers geeft aan dat slechts de helft van de ingediende gebruiksmeldingen zal worden gecontroleerd. In het concept Gebruiksbesluit is nu een verplichting voor de ondernemer opgenomen om de gebruiksmelding ten minste vier weken voor de ingebruikname bij burgemeester en wethouders in te dienen. 52% vindt deze termijn redelijk. Er wordt opgemerkt dat de gemeenten wel deze termijn moeten kunnen handhaven als een ondernemer zich er niet aan houdt. Ook wordt aangegeven dat tijdens (zomer)vakantieperiode problemen kunnen ontstaan. Zeker ’s zomers worden er veel feesten georganiseerd en in deze periode heeft de gemeente (te) weinig capaciteit om te handhaven.
Conclusie
Gezegd kan worden dat het Gebruiksbesluit door gemeenten en brandweer in beginsel wordt verwelkomd en dat er geen angst aanwezig is dat het besluit ten koste gaat van de brandveiligheid. Met de gebruiksmelding hebben gemeenten de mogelijkheid om te handhaven en aanvullende eisen te stellen. De medewerkers zijn niet bang dat er met de vermindering van de vergunningsplicht minder werkzaamheden zullen zijn, omdat er toch nog een gebruiksmelding is die gecontroleerd moet worden. De kosten voor de controle van de gebruiksmelding moeten maar op ‘andere wijze’ worden geïnd. Daarmee verandert de werkdruk nagenoeg niet, maar verschuift het werk van preventief naar repressief.
Gemeenten zien in ieder geval een directe link tussen het Gebruiksbesluit en de omgevingsvergunning en vinden dat deze zo snel mogelijk, doch uiterlijk 1 januari 2009, van kracht moet zijn.
Door Huib van de Vrie, InterConcept bv.
Aan het onderzoek hebben 22 personen deelgenomen. Hiervan bestaat het meerendeel uit preventiemedewerkers bij verschillende gemeenten.
