“Het is positief dat gebouweigenaren nadrukkelijk opgeroepen worden om panden te checken op brandveiligheid”, zegt Leo Oosterveen van Brandveilig Bouwen Nederland (BBN). “Daarmee komt brandveiligheid op de agenda’s van gebouweigenaren. Dat kan bijdragen aan het bewustzijn van het belang van bouwkundige brandveiligheid.”
Door Lynsey Dubbeld
Oosterveen benadrukt dat het van belang is dat de gebouweigenaren niet alleen de gevels onder de loep nemen, maar zorgen dat het gehele gebouw brandveilig is. “Het zou mooi zijn als de oproep van gemeenten aan gebouweigenaren breder gaat dan een risico-inschatting van de gevelbekleding en -constructie.”
Video brengt aandachtspunten in beeld
BBN presenteerde eind vorig jaar een animatiefilm die een aantal aandachtspunten voor de brandveiligheid van de gevel in beeld brengt. Gevelbekleding op gebouwen kan leiden tot een verhoogd brandrisico, aldus de video. Het risico heeft onder meer te maken met de gebruikte materialen. Hout moet bijvoorbeeld worden behandeld met brandvertragende middelen.
Achtergrond
Minister Kajsa Ollongren van Binnenlandse Zaken heeft eind 2018 aan gemeenten in Nederland gevraagd om een inventarisatie te maken van de meest risicovolle gebouwen. Zo nodig gaan de gemeenten vervolgens in gesprek met de gebouweigenaren over nader onderzoek naar de brandveiligheid van gevels – en over de maatregelen die daarna eventueel nodig zijn. Voor de inventarisatie en het onderzoek is een protocol opgesteld. Daarnaast heeft het ministerie een tool ter beschikking gesteld waarmee gemeenten een globale risico-inschatting kunnen maken.
Nieuwe editie Essentiële Bouwkundige Controlepunten
De aandachtspunten bij brandveilige gevels zijn afgeleid uit de BBN-publicatie Essentiële Bouwkundige Controlepunten, waarvan recent een nieuwe editie verscheen. Oosterveen: “De handreiking maakt duidelijk dat er tal van factoren van invloed zijn op de brandveiligheid van een gebouw:
- Gevel
- Constructie
- Vluchtwegen
- Compartimenten
- Afdichting van tussenvloeren en gevels
Bouwproces en aandacht voor brandveiligheid
Oosterveen pleit er bovendien voor dat brandveiligheid niet alleen op de agenda van gebouweigenaren komt te staan, maar in de gehele bouwkolom wordt geborgd. “We moeten in Nederland serieus met brandveiligheid aan de gang, niet alleen in de bestaande bouw maar ook bij nieuwbouw, renovatie, beheer en onderhoud. In alle fasen van het bouwproces – het ontwerp, de constructie en installatie, en het beheer – is aandacht voor brandveiligheid nodig.
Brandveiligheid permanent op de agenda
Het is goed dat Nederlandse gemeenten nu vanuit Den Haag worden aangemoedigd om naar brandrisico’s te kijken. Maar brandveiligheid is iets om permanent aan te werken.” Het Bouwbesluit beschrijft de minimumeisen waaraan gebouwen moeten voldoen. In de Essentiële Bouwkundige Controlepunten staat de uitwerking van normen die toepasbaar zijn op bestaande bouw én nieuwbouw.
Plan Do Check Act cyclus
Pak brandveiligheid al in de ontwerpfase op, maar vergeet het ook niet bij het beheer en onderhoud, adviseert BBN. “En pak het planmatig aan, bijvoorbeeld door elk jaar de stand van zaken op te nemen”, zegt Oosterveen. “Als er in een gebouw veertig jaar lang niets aan brandveiligheid wordt gedaan, is dat een gemiste kans. Een Plan Do Check Act cyclus zorgt ervoor dat partijen blijvend met brandveiligheid aan de gang gaan.”
Wij drukken gebouweigenaren op het hart om brandveiligheid goed op orde te hebben, door te letten op de risico's en adequate maatregelen
Blijvend bewustzijn
Een actuele ontwikkeling die het risico meebrengt dat de aandacht voor brandveiligheid verslapt, is de recente focus op energieprestaties van gebouwen. “Daardoor wordt brandveiligheid nog wel eens vergeten”, signaleert Oosterveen. “Vaak is er geen sprake van kwade wil, maar raakt het thema simpelweg buiten beeld doordat andere zaken ook om aandacht vragen.
Kennis is essentieel
De kennis over brandveiligheid is essentieel voor verschillende betrokkenen: ontwerpers, bouwers en gebouweigenaren, maar ook huurders en gebruikers. Oosterveen geeft het voorbeeld van kantoormedewerkers die een deurstopper op een zelfsluitende branddeur zetten. “Openstaande deuren veroorzaken bij een brand extra rookschade. Bovendien kan de brand daardoor sneller door verschillende gebouwdelen verspreiden en raken vluchtwegen sneller ontoegankelijk. Een branddeur die open staat, kan het verschil maken tussen een brand die volledig uit de hand loopt en een brand die beheersbaar binnen het compartiment blijft.”
We hebben elkaar echt nodig om een stap verder te komen met een brandveilige gebouwde omgeving
Met elkaar een stap verder
“Betrek degenen die daadwerkelijk een risico lopen, zoals bewoners van wooncomplexen en huurders van kantoren”, voegt Oosterveen toe. “Welke risico’s zijn er en in hoeverre accepteren we die? Door met alle partijen die zijn betrokken bij een gebouw dit soort vragen te bespreken, houden we elkaar scherp, kunnen we elkaar aanspreken op passende maatregelen en kunnen we met elkaar werken aan betere brandveiligheid. We hebben elkaar echt nodig om een stap verder te komen met een brandveilige gebouwde omgeving.”
