Waarom staat veilig vluchten steeds meer onder druk? Brandweer Nederland geeft aan dat je bij een woningbrand circa drie minuten hebt om te vluchten. Laten we die drie minuten eens analyseren. Ik heb het gelukkig nooit hoeven meemaken, maar van ervaringsdeskundigen begrijp ik dat er bij een brand eerst sprake is van ongeloof. Brand, toch niet bij ons? Eer het besef is doorgedrongen dat men weg moet uit het gebouw, zijn in de praktijk vaak al minuten verstreken. Vervolgens moet je nog weten waar je naartoe moet. En hopelijk ben je goed ter been en kom je snel weg. Kortom, drie minuten is erg kort. Te kort misschien om veilig te vluchten?
Tegelijk zijn er in het eerste kwartaal van 2014 weer meer slachtoffers door brand te betreuren. Bovendien zijn de afgelopen maanden meerdere gebouwen binnen een uur afgebrand. Dit terwijl tussen gebouwen minimaal een uur brandwerendheid zou moeten zitten en de brandweer door nathouden ook nog eens brandoverslag naar naastgelegen panden zou moeten beperken.
Ik vind het zorgwekkend dat er maatschappelijk nog geen alarmbellen afgaan als rijtjes huizen in korte tijd afbranden. Ik hoop toch niet dat er eerst hele wijken moeten afbranden?
Wat zou er aan het gebouw kunnen worden veranderd om voldoende vluchttijd te realiseren? Wat zou een degelijke langetermijnoplossing zijn? Hierbij zouden we kunnen leren van de scheepvaart. Om te voorkomen dat een schip bij een ramp in een keer onder water komt te staan en ervoor te zorgen dat opvarenden de tijd krijgen het schip te verlaten, worden waterdichte schotten gebruikt om compartimenten te maken. In een gebouw zouden we er ook voor moeten zorgen dat niet alles in een keer in de giftige rook staat en de brand in een beperkt gedeelte van het pand blijft. Ook hier geldt dus: compartimenteer als je veilig wilt vluchten.
Hoe zou je dit kunnen aanpakken? Ik denk dat zorgvuldige compartimentering van een gebouw en handhaving van de brandscheidingen tussen gebouwen begint met erom te vragen. De gebouweigenaar heeft hier als opdrachtgever een belangrijke rol. Hij zou moeten nadenken over de risico’s die hij loopt en zich moeten afvragen wat daar de effecten van kunnen zijn. Bijvoorbeeld: wat als de dak- en wandconstructie tussen mijn pand en dat van de buren niet brandwerend zou zijn?
Deze en andere vragen staan in het boekje ‘Essentiële controlepunten’ van Brandweer Nederland en BBN en zullen ook aan de orde komen op het BBN congres op 13 november. Want het gaat wel om de veiligheid van mensen in een gebouw, iets waar de gebouweigenaar verantwoordelijk voor is. De vraag wat je kunt doen om de mensen in een pand meer tijd te geven om te vluchten, heb ik al beantwoord. Compartimenteer!
